Wstęp
Łuszczyca i egzema to przewlekłe, zapalne choroby skóry, objawiające się zaczerwienieniem, łuszczeniem oraz uporczywym świądem. Nawracające zaostrzenia i skłonność do zakażeń bakteryjnych utrudniają codzienne funkcjonowanie. Hirudoterapia – terapia pijawkami lekarskimi (Hirudo medicinalis) – może być wsparciem w łagodzeniu stanów zapalnych i przyspieszeniu regeneracji naskórka.
Mechanizm działania pijawki
Podczas przyssania pijawka uwalnia ślinę bogatą w enzymy i mediatory, które działają lokalnie na skórę:
-
Egliny i bdeliny
• Silne związki przeciwzapalne, hamujące uwalnianie cytokin i prostaglandyn. Dzięki temu zmniejsza się zaczerwienienie, obrzęk oraz uczucie świądu. -
Hialuronidaza
• Ułatwia penetrację enzymów przeciwzapalnych w głąb skóry, stymulując transport składników odżywczych i tlenu do uszkodzonych komórek. -
Destabilaza (plazminogen aktywator)
• Rozkłada mikrozłogi fibryny w naskórku, poprawiając mikrokrążenie i wspomagając procesy naprawcze. -
Endorfiny
• Miejscowe działanie przeciwbólowe i przeciwświądowe, przynoszą ulgę już podczas zabiegu. -
Antyelastaza
• Przyspiesza odbudowę struktury skóry, poprawiając jej elastyczność i zapobiegając zgrubieniom charakterystycznym dla przewlekłych dermatoz.
Korzyści i efekty terapii
-
Zmniejszenie stanu zapalnego
Egliny i bdeliny ograniczają produkcję cytokin prozapalnych, co prowadzi do szybszego ustępowania zaczerwienienia i obrzęku. -
Redukcja świądu
Endorfiny i działanie przeciwzapalne łagodzą uczucie swędzenia, umożliwiając pacjentowi lepszy sen i brak drapania. -
Przyspieszona regeneracja naskórka
Hialuronidaza i destabilaza wspomagają odbudowę warstw skóry, zmniejszając łuszczenie i zgrubienia. -
Poprawa mikrokrążenia
Lepszy dopływ krwi i limfy przyspiesza eliminację toksyn z tkanek, co zmniejsza nasilenie zmian skórnych. -
Działanie antybakteryjne
Ślina pijawki ogranicza rozwój bakterii w zmienionych obszarach, zmniejszając ryzyko nadkażeń i ropnych wtórnych zmian.
Wskazania do stosowania
Hirudoterapię zaleca się przy:
-
Łuszczycy plackowatej w fazie podostrej (gdy zmiany nie są silnie złuszczające ani ropiejące).
-
Egzemie atopowej o umiarkowanym nasileniu (bez aktywnej infekcji bakteryjnej).
-
Egzemie kontaktowej – przy zmianach wywołanych alergenami, po ustąpieniu ostrego stanu zapalnego.
-
Przewlekłych stanach zapalnych skóry (np. liszaj płaski) – jako uzupełnienie terapii miejscowej.
-
Zgrubieniach i bliznach pourazowych – w celu poprawy elastyczności skóry.
Hirudoterapia w tych przypadkach działa jako uzupełnienie leczenia dermatologicznego (maści sterydowych, emolientów, terapii biologicznej), przyspieszając procesy naprawcze.
Przeciwwskazania
Każda sesja wymaga konsultacji pielęgniarsko-medycznej i wykonania podstawowych badań (morfologia, koagulogram). Nie wykonuje się zabiegów u pacjentów z:
- Aktywnymi infekcjami bakteryjnymi lub wirusowymi skóry (np. grzybica, opryszczka, gronkowiec),
- Skazami krwotocznymi (np. hemofilia) lub przyjmującymi silne leki przeciwkrzepliwe bez kontroli lekarza,
- Ciężką anemią (Hb < 8 g/dl),
- Skrajnym wyniszczeniem organizmu lub zaawansowaną niewydolnością nerek/wątroby,
- Ciążą w III trymestrze oraz okresu karmienia piersią bez zgody lekarza,
- Nowotworami skóry w fazie aktywnej (np. czerniak),
- Ciśnieniem tętniczym < 80/60 mm Hg.
Zalecenia pozabiegowe
- Unikaj drażniących kosmetyków – przez 48 godzin stosuj łagodne, bezzapachowe emulsje i emolienty.
- Nie moczyć miejsc ukłucia – przez 24 godziny unikaj gorących kąpieli i basenu. Delikatnie przemywaj ciepłą wodą.
- Kontroluj higienę skóry – stosuj mydła o obniżonym pH, unikaj tarcia miejsc zmienionych chorobowo.
- Wspomagaj regenerację naskórka – po zagojeniu ukąszeń sięgaj po kremy z alantoiną, witaminą A i E, peptydy kolagenowe.
- Unikaj ekspozycji na słońce – do czasu pełnej regeneracji skóry (około 2–3 tygodni). UV może nasilić stan zapalny.
- Sesje kontrolne – zazwyczaj zaleca się 3–4 zabiegi w odstępach 7–10 dni, w zależności od nasilenia zmian i reakcji skóry.
Umów się na konsultację
Jeśli zmagasz się z łuszczycą, egzemą lub przewlekłym stanem zapalnym skóry, skontaktuj się z nami. Hirudoterapia to naturalna, bezpieczna metoda wspomagająca redukcję stanu zapalnego, łagodzenie świądu i przyspieszenie gojenia zmian skórnych, co pozwala osiągnąć lepszy komfort życia i zdrowszy wygląd skóry.