Wstęp
Choroby wątroby (np. stłuszczenie, przewlekłe zapalenie) oraz zaburzenia gospodarki lipidowej (podwyższony poziom cholesterolu i triglicerydów) to powszechne problemy, które mogą prowadzić do niewydolności wątroby, miażdżycy i chorób sercowo-naczyniowych. Wspomagająco w terapii tych schorzeń wykorzystuje się hirudoterapię – leczenie pijawkami lekarskimi (Hirudo medicinalis). Dzięki specyficznym enzymom zawartym w ślinie pijawki możliwe jest obniżenie poziomu lipidów we krwi, poprawa detoksykacji wątroby oraz wzmocnienie mikrokrążenia w obrębie narządu.
Mechanizm działania pijawki
-
Lipazy i esterazy cholesterolu
• Enzymy te rozkładają trójglicerydy (lipazy) i przekształcają estry cholesterolu (esterazy), co prowadzi do obniżenia poziomu całkowitego cholesterolu (TCI) oraz triglicerydów (TG) we krwi.
• W efekcie zmniejsza się frakcja LDL („zły cholesterol”) i ryzyko tworzenia blaszki miażdżycowej w tętnicach. -
Destabilaza (plazminogen aktywator)
• Pobudza przemianę plazminogenu w plazminę, która rozkłada fibrynę i już istniejące skrzepy — zapobiega mikrozakrzepom w naczyniach wątrobowych i systemowych.
• Poprawia krążenie w wątrobie, co sprzyja lepszej filtracji toksyn i szybszej regeneracji miąższu wątrobowego. -
Hialuronidaza
• Ułatwia penetrację enzymów i składników odżywczych w głąb tkanek wątroby, wspomagając procesy naprawcze.
• Działa antybakteryjnie i przeciwzapalnie, co korzystnie wpływa na funkcję wątroby, ograniczając rozwój infekcji i nadmiernych stanów zapalnych. -
Antyelastaza i inne enzymy przeciwzapalne
• Hamują procesy zapalne w wątrobie (m.in. zapalenie wątroby niealkoholowe) oraz przyspieszają odbudowę komórek wątrobowych.
• Zmniejszają stres oksydacyjny i działają ochronnie na ściany naczyń krwionośnych w obrębie narządu. -
Hirudyna
• Działa jako inhibitor trombiny, co zapobiega zakrzepom w drobnych naczyniach wątrobowych; lepsze ukrwienie sprzyja detoksykacji i regeneracji.
• Dzięki temu organizm szybciej usuwa produkty przemiany materii oraz toksyny z krążenia.
Korzyści i efekty terapii
-
Obniżenie poziomu lipidów
• Dzięki enzymom lipazy i esterazy cholesterolu obserwuje się spadek TG i LDL, co chroni przed rozwojem stłuszczenia wątroby oraz miażdżycy. -
Poprawa detoksykacji wątroby
• Lepsze mikrokrążenie i działanie hialuronidazy wspomagają proces filtracji toksyn, w tym metabolitów leków i związków szkodliwych. -
Redukcja stanu zapalnego
• Enzymy przeciwzapalne (bdeliny, egliny, antyelastaza) ograniczają przewlekłe procesy zapalne w wątrobie, co sprzyja regeneracji hepatocytów. -
Ochrona przed zakrzepami
• Hirudyna i destabilaza zapobiegają tworzeniu się i utrwalaniu skrzepów w naczyniach wątrobowych, co przeciwdziała niedokrwieniu fragmentów miąższu. -
Poprawa ogólnego samopoczucia
• Lepsza funkcja metaboliczna wątroby przekłada się na większą energię, mniejszą senność po posiłkach oraz lepsze wchłanianie składników odżywczych.
Wskazania do stosowania
Hirudoterapię w chorobach wątroby i zaburzeniach gospodarki lipidowej zaleca się przy:
-
Stłuszczeniu wątroby (alkoholowe i niealkoholowe), zwłaszcza w początkowym i umiarkowanym stadium.
-
Przewlekłym zapaleniu wątroby (np. po przebytej infekcji wirusowej typu B lub C), aby wspomóc regenerację hepatocytów i obniżyć stan zapalny.
-
Wyrównywaniu poziomu lipidów – wysoki poziom cholesterolu i trójglicerydów (hiperlipidemia) w połączeniu z ryzykiem miażdżycy.
-
Stanach po epizodach podwyższonej wartości ALT/AST – jako terapia uzupełniająca w celu odbudowy miąższu wątrobowego.
-
Pacjentach przyjmujących leki obciążające wątrobę (np. długotrwałe stosowanie statyn, NLPZ) – w celu odciążenia i wsparcia detoksykacji.
Przeciwwskazania
Przed każdym zabiegiem konieczna jest konsultacja z lekarzem oraz wykonanie podstawowych badań (morfologia, próby wątrobowe, koagulogram). Hirudoterapii nie wykonuje się u osób z:
- Ciężką niewydolnością wątroby (z żółtaczką, encefalopatią, wodobrzuszem).
- Aktywną ostrą martwicą wątroby, wymagającą natychmiastowej interwencji medycznej.
- Ciężką anemią (Hb < 8 g/dl) lub innymi skazami krwotocznymi (np. hemofilia).
- Przyjmowaniem silnych leków przeciwzakrzepowych (np. warfaryny, acenokumarolu) bez ścisłego nadzoru lekarza.
- Ciążą w III trymestrze oraz okresie karmienia piersią bez uprzedniej konsultacji ze specjalistą.
- Zaawansowaną niewydolnością nerek (utrudnione usuwanie produktów metabolizmu enzymów pijawki).
- Nowotworami wątroby (pierwotnymi lub przerzutowymi) w fazie aktywnej, wymagającymi leczenia onkologicznego.
Zalecenia pozabiegowe
Zachowaj dietę lekkostrawną przez co najmniej 48 godzin po zabiegu – dieta powinna być niskotłuszczowa, bogata w białko i warzywa.
Unikaj alkoholu i ostrych przypraw, ponieważ stresują wątrobę i mogą osłabić efekt terapii.
Kontroluj wyniki badań (ALT, AST, bilirubina, lipidogram) po 2–4 tygodniach od serii zabiegów, aby ocenić skuteczność terapii.
Odpoczywaj i unikaj intensywnego wysiłku fizycznego przez 24–48 godzin po zabiegu, by organizm mógł skoncentrować się na regeneracji.
Nawadnianie organizmu – pij co najmniej 1,5–2 litry czystej wody dziennie, co wspomaga detoksykację wątroby i eliminację produktów rozpadu lipidów.
Regularne sesje – zazwyczaj zaleca się 4–6 zabiegów w odstępach 5–7 dni, w zależności od stopnia uszkodzenia wątroby i poziomu cholesterolu.
Umów się na konsultację
Jeśli zmagasz się z podwyższonym poziomem cholesterolu, stłuszczeniem wątroby lub przewlekłym zapaleniem wątroby, skontaktuj się z nami. Hirudoterapia wspomaga obniżenie lipidów, poprawia detoksykację i przyspiesza regenerację miąższu wątrobowego, co przekłada się na lepsze samopoczucie i mniejsze ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych.